NÇM’a Edeneyê

69

Navenda Çanda Mezopotamya (NÇM) ya Edeneyê ku di sala 1993’an de bi boneya çanda Kurdan bide jiyandin û pêş bixe, 18 sal berê li metrepolê koçberiyê li Edeneyê hate avakirin.

NÇM’a Edeneyê ji roja hate sazkirin heta îro piştgriyek mezin da parastina çanda Kurdî. NÇM’a Edeneyê ku li dijî polîtikayên dewletê yên başavtin û înkarê têkoşinek mezin dide, heta niha bi xebatên xwe kedek mezin daye çanda Kurdî. NÇM’a Edenyê ku bi boneya parastina çanda Kurdan li koçberiyê hate avakirin li gel zext û zordariyên mezin û polîtîkayên bişavtinê çanda Kurdan parast û gelek berhemên giranbiha afirand. Niha jî tekoşîna parastina Kurdî li metrepolan dimeşîne.
Piştî salên 1990’an li bajarên herêmê bihezaran gund hatin valakirin û bi milyonan Kurd ji şûn û warên xwe koçber bûn. Dehl û rezên xwe, bez û zeviyên xwe, çand û dîroka xwe li pey xwe hiştin û neçar man ku berê xwe bidin bajarên xerîb û kor. Kurdên ku ji hemu nirx, dab û koka xwe dûr ketin û li bajarên biyanî bi cih bûn; li aliyekî ketin nava fikara debarê, li aliyekî dest bi têkoşîna nasname û rûmetê kirin û li aliyê din jî ji bo çand û kevneşopiyên xwe biparêzin ketin nava hewldanan. Piştî ku di sala 1991’an de NÇM li Stenbolê hate avakirin di sala 1993’an de li Edeneyê jî şaxa xwe vekir. NÇM ku di nava şert û mercên pir giran û dijwar de hate avkirin û wekî çeka herî mezin a Kurdan a li dijî polîtîkayên bişavtinê bû, niha jî li diji polîtîkayên taşbet ên dewletê û pergalê tekoşînê dimeşîne.
Xebatkarê NÇM’a Edeneyê Mustafa Yîgît, der barê xebat û armanca NÇM’ê de agahdî dan û diyar kir ku 18 salin bi armanca parastina çanda Kurd hate avakirin û ser parastin û pêşxistina çanda Kurd a li dijî polîtîkayên înkar û bişavtinê têkonişê dide. Yigît anî ziman ku NÇM niha bi 70 xebatkarî xebata çand û hunerê dimeşîne e. Yigît, destnişan kir ku 10 komên wan hene û xebatan dimeşine. Yigît, bilev kir ku niha 150-200 şagirtên wan hene û di atolyeyên tembûr, def û erbanê de xebate dimeşînin.
Yîgît, destnîşan kir ku debara xwe û fînansmana xwe bi berhem û hunerê xwe dikin û hewl didin ku ciwanên Kurd li dijî polîtikayên bişaftin û înkarê bipharêzin. Yigit, destnîşan kir ku dewlet ji bo ciwanne Kurd ji çanda wan û nirxên wan dûr bixe hemû polîtîkayên taybet dimeşîne û ew jî li hemberî vê biyanîbûnê têdikoşin.
Solîstê Koma Pel Îlyas Arzu jî anî ziman ku ew li dijî polîtîkayên taybet hewl didin ku çanda Kurd û ciwanên Kurd biparêzin û têkoşînê didin.

Solîstê Koma Şitlên Azadî Bariş Tezkorkmaz, jî destnîşan kir ku 13 salin di nava kare hunere de cih digire û wiha got: „Parastina çanda Kurdî herî zêde li ser milê de dikeve. Bi taybetî li metrepolan divê hunermend û saziyên çand û hunerê têkoşînek gelek mezin bidin. Ji ber ku kesên ne xurt bikin nikarin xwe li ber vê pêla bişaftin û polîtîkayên taybet bigire. Polîtikayên biyanîbûn, dûrxwistina çandê li ser ciwanên Kurd û çanda Kurd bi taybetî tê meşandin. EM hewl didin ku li hemberî vê pêle rawestin û çandê biparêzin.

DÎHA-EDENE 
YENİ ÖZGÜR POLİTİKA