Farqîn’den 25. sanat yılı albümü Derî

132

25 yılık sanat hayatında yapmak istediklerini ‘Derî’ albümünde bir öğrenci gibi çalışarak, arkadaşlarının desteği ile yaptığını söyleyen Farqîn, albümünde edebiyatçı arkadaşlarının yazdığı sözlere yer verdiğini, otantik Kürt müziğinden alıntılar yaptığını belirtti.

Koma Azad müzik grubundaki yaptığı çalışmalarda solist olarak adını duyuran ve grubun yaptığı albümlerde imzası bulunan sanatçı Farqîn’in (Yılmaz Dünen), 25’ inci sanat yılında çıkardığı ‘Derî’ albümü Kom müzik etiketi ile çıktı. Çalışmalarını Dicle Firat Kültür Merkezinde sürdüren sanatçı, sanat hayatının 25 yılına 3 solo albüm ile gruplar ve değişik albümlere verdiği sesini ile sığdırdı.

Kültürel coğrafya

1965 yılında, Amed’e bağlı Farqîn(Silvan) ilçesinin Pirexala köyünde dünyaya gelen Farqîn, sanatının kültürel zenginliğini, biçimlenmesini buradan aldı. Sanatçının doğduğu yer şarkılara, öykülere konu olan Zembilfiroş ile Xatun’un aşk hikayesinin yaşandığı, M.Ö.70’li yıllara dayanan tarihsel geçmişi ve bu kalıntıları hala içinde barındıran, Mezopotamya’nın tarihi ve kültür beşiği, çeşitli uygarlıklara yurtluk yapan coğrafyadır. Farqîn(Silvan)’daki yoğun kültürel ve sanatsal aktiviteler, sanatçıyı etkisi altına almış ve onun müzikle ilişkilenmesini sağlamıştır. Farqîn, 1989 yılında tanıştığı üniversite öğrencileriyle birlikte, ‘’Koma Serdilan’’ adlı bir müzik grubunu kurarak 1990 yılında ‘’Zimanê Kurdî Zimanê Meye’’ adlı albüm çıkarır. Daha sonra 1991 de İstanbul’da, Mezopotamya Kültür Merkezinde (MKM) çalışmalarına devam eder. 1992 yılında ise, Amed’de açılan MKM’de çalışmalarını Koma Azad müzik grubunda solist olarak sürdürür. Koma Azad, Farqîn’in sanata bakış açısını daha çok genişleterek, Kürtlerin sosyal, siyasal, kültürel yapısını ve Kürt müziğini daha yakından tanımasını sağlar.
Otantik bir ses yapısı olan ve bu yörenin özüyle yaşayan Farqîn, unutulmaya yüz tutmuş yöresel şarkıları, tekrar gün yüzüne çıkarmada profesyonelliğini gösterip, birçok derlemeler yapar.

Koma Azad ilk meyvesini 1993’te ‘’Şemal’’ adlı albümle verir. 1995-1996 yılları arasında, Amed’de MKM’nin kapanmasının ardından Koma Azad grubu çalışmalarını İstanbul MKM’de yürütür.

Farqîn, Koma Azad grubuyla birlikte Doğu-Batı Avrupa ve İngiltere’ye kadar konserler verir, Kürt müziğini kendi özgünlüğüyle kitlelere ulaştırır.

Albümlerdeki ses

Farqîn, Koma Azad’ın 1993’te çıkardığı “Şemal” , 2001 yılında çıkardığı ‘’Bihuştamin’’, 2004 yılında ise ‘’Şar’’ albümlerinde; yine Kom müziğin çıkardığı “Erivan” albümünde ve “Şahîya Strana 1-2-3” albümlerinde solist olarak yer aldı.

Solo albüm olarak ilk 1990 yılında ‘’Zimanê Kurdî Zimanê Meye’’yi, 2008’ de “Roj Wê Bê” adlı albümünü ve 2015 te yeni albümü ‘Derî’yi çıkaran Farqîn, “Şahîya Strana 1-2-3” albümlerinin oluşumunda hem repertuvar oluşumunda, hemde solist olarak yer aldı. Amed Büyükşehir Belediyesinin arşiv çalışması olarak yaptığı “Medreselerden günümüze Kürt müziği” albümünde de solist olarak görev aldı.

 

‘Derî’ albümü

25 yılık sanat hayatında yapmak istediklerini ‘Derî’ albümünde bir öğrenci gibi amatör bir ruhla çalışarak, arkadaşlarının desteği ile yaptığını söyleyen Farqîn, albümünde edebiyatçı arkadaşlarının yazdığı sözlere yer verdiğini, otantik Kürt müziğinden alıntılar yaptığını belirtti. Albümde Xalê Seyidxanê’nın ‘Kûra Çayê’ dengbêj kilamı, Ferhad Merde ile birlikte yaptıkları ‘Helbest’, Bülent Turan’ın “Lênûs a dılê Mın” ve “Wê Şêvê” adlı iki eseri bulunuyor. Mamoste Ömer, Mamoste Adnan Sevik ve Ergin Çelik’in bir şarkısı olduğunu belirten Farqîn, müziğini yapmasında manevi desteğinin bulunduğunu belirttiği Ozan Şiyar’a da Newrozê ile yer veriyor. Farqîn’in, Rusya’da yaşayan Ferhat Fatıyev’e de yer verdiği albümünde bir de Dimilkî eser bulunuyor.

Dengbêjlere yer verilmeli

‘Derî’ albümünde yer alan enstrümanların tamamının Ortadoğu’da kullanılan aletlerden oluşmasına özen gösterdiğini belirten

Farqîn,“Çünkü bugün Kürt kültür ve sanatına karşı ciddi anlamda bir dejenere etme, olabildiğince bir arabesk, popüler kültürü yayma çalışmaları olduğunu’’ belirterek, “buna karşın yaptığımız ürünlerle ve çalışmalarla demokratik moderniteyi geliştirip komünal bir duruş sergiliyoruz” dedi.

Klasik Kürt müziği ve dengbêjlerinden Tahsin Taha, Meryem Xan, Eyşe Şan, Mihemed Şexo ve Arif Cizrawi’yi örnek aldığını söyleyen Farqîn, Kürt müziğinin zenginleşmesi için “araştırmaların yapılması ve bu araştırmaların, oluşturulan kültür sanat  akademilerinde iyi öğretilmesi, bunları orada yetişen öğrencilerin sanatsal olarak halka sunmasının zenginlik oluşturur’’ diyor ve dengbêjliğin Kürt müziğinin  geliştirilmesinde en önemli yere sahip olduğunu, kültür sanat etkinliklerinde mutlaka dengbêjlere yer verilmesini söyledi.

OSMAN YILDIRIM/AMED